14 juli 2019

Herculaneum krijgt toch zijn eigen museum

Het heeft dan wel 44 jaar geduurd, maar nu is het zg. Antiquarium in Herculaneum eindelijk (sinds december 2018) opengesteld voor het publiek.


Om te beginnen loopt er een tijdelijke tentoonstelling, SplendOri die tot 30 september 2019 toegankelijk blijft. Hierin worden voorwerpen getoond die in de loop van de 20ste eeuw opgegraven zijn. Het gaat hier om juwelen, munten, kandelaars, bronzen en glazen voorwerpen die al lang opgeslagen waren, alsmede stukken uit het Nationaal Archeologisch Museum van Napels en zilverschatten uit de Moregine Villa in Pompei.

Ofschoon het Antiquarium al in 1974 klaar was, heeft men nu dan toch besloten om het te openen om het 280ste jaar dat de eerste opgravingen in Herculaneum begonnen, ttz in 1738.

Binnenkort zal er in Villa Campolieto, het moderne gedeelte van Ercolano, een tentoonstelling georganiseerd worden over ebbenhout en houten meubels. In de herfst zal er in het vroegere paleis van naburig Portici een selectie van 2.000 jaar oud voedsel getoond worden – verkoold en zodoende goed bewaard na de vulkaanuitbarsting.

Nou ja, allemaal een beetje rommelig maar er valt wat te zien. De Italianen kennende, zal dit nog wel even duren.

26 mei 2019

Over de Villa dei Papiri in Herculaneum

The Getty Villa in Malibu is een trouwe kopie van de Villa dei Papiri (de papyrus villa) in Herculaneum.


De villa werd bedolven onder de as van de Vesuvius tijdens de uitbarsting van 79 n.C. en werd pas in tweede helft van de 18de eeuw ontdekt. De eerste opgravingen werden uitgevoerd in the 20ste eeuw en zijn ook in het begin van onze 21ste eeuw voortgezet.

We zijn intussen wel vertrouwd met de schitterende marmeren- en mozaïekvloeren die daar blootgelegd zijn, alsmede de vele muurfresco’s. Grote hoeveelheden bronzen en marmeren beelden hebben hun weg gevonden naar vele musea en privé-collecties, maar de meest opvallende vondst was de bibliotheek waar over de duizend papyrusrollen ontdekt werden. Deze verkoolde manuscripten zijn een ware uitdaging voor moderne onderzoekers die zich al jaren buigen over de beste manier om die rollen zo uit te rollen dat ze weer leerbaar zijn.

De Getty Villa organiseert van 26 juni t/m 28 oktober 2019 een bijzondere tentoonstelling waarin dit onderwerp toegelicht wordt onder de titel “Buried by Vesuvius: Treasures from the Villa dei Papiri”.

Zoals altijd is de toegang gratis, maar men moet wel vooraf zijn Villa entree kaartje bestellen.

30 april 2019

Het vernieuwde Museum van Philippi


Het Museum van Philippi is een aantal jaren gesloten geweest voor restoratie zoals dat heet, maar nu is het weer open voor het publiek en zeker de moeite waard.


De doorsnee bezoeker stopt bij de geijkte punten zoals het theater van Philippi, de gevangenis van Paulus en de Byzantijnse Basilieken. Weinig mensen of gidsen vinden het de moeite waard om even het museum binnen te lopen. Jammer is dat!

Natuurlijk is dit “maar” een plaatselijk museum want zoals altijd en overal gaan de mooiste stukken naar de hoofdstad. Dat neemt niet weg dat er toch wel een paar blikvangers te zien zijn.

Zo ligt hier een mooie serie munten van Philippi die geslagen zijn door Alexander de Grote en zijn vader Philippus II van Macedonië. Verder staan er een paar elegante Nike’s van de westelijke tempel of Curia uit de 2de eeuw na Christus en een Tyche gekroond met de stadswallen van Philippi uit de dagen van Keizer Hadrianus.

Ook wordt het plan van het theater grondig uit de doeken gedaan, vanaf het oorspronkelijk Griekse concept tot en met de opeenvolgende Romeinse aanpassingen. Hier staan bv. ook de originele reliëfs van de bijbehorende portiek opgesteld (vervangen door kopies ter plaatse).

Alles keurig netjes gepresenteerd, met goede verlichting en voldoende uitleg.

23 maart 2019

Het GEM (Grand Egyptian Museum) gaat in 2020 open


Dit is een ambitieus project waar sinds 2006 aan gewerkt wordt en het streven is dat dit mega museum dat vlakbij de Piramides van Gizeh gebouwd werd, in 2020 inderdaad zijn deuren zal openen.


Er wordt hard gewerkt om alle 100.000 stukken die een totaalbeeld van de geschiedenis van Egypte moeten geven klaar te krijgen tegen volgend jaar. De voorwerpen, meestal sarcofagen en dodenmaskers komen grotendeels uit het bekende Museum in Cairo dat nu uit zijn voegen barst. Ze worden eerst zorgvuldig schoongemaakt en indien nodig gerestaureerd.

De aandacht gaat natuurlijk voornamelijk naar het overbekende dodenmasker van Toetanchamon maar ook naar een aantal stukken die nooit eerder tentoongesteld werden na hun ontdekking in 1922. Er wordt gelijk aandacht geschonken aan zijn levensstijl, de manier waarop hij leefde, hoe hij zich kleedde en wat hij at. Alles bij elkaar zullen er zo een 5.000 voorwerpen zijn die direct betrekking hebben op Toetanchamon alleen.

Intussen is er ook een nieuw vliegveld geopend, het Sfinxvliegveld, dat vlak bij de piramides ligt zodat de geïnteresseerde toeristen in de toekomst gewoon een weekendje piramides kunnen doen, waarbij ze dan gelijk het GEM kunnen bezoeken!

Komt het zien, komt het zien!

24 februari 2019

Het Römisch-Germanisches Museum gaat voor zes jaar dicht

Slecht nieuws uit Keulen: het Römisch-Germanisches Museum sluit tot 2023.


Het grote aantal bezoekers heeft zijn stempel gedrukt op dit museum en deze opknapbeurt is onvermijdelijk Er is dringend behoefte aan actie ofschoon deze uitgebreide renovatie tot verhitte discussies heeft geleid.

In de komende zes jaar zal onder meer de middenpassage structureel worden aangepast en zullen de technische faciliteiten worden vernieuwd.

Sinds de opening in 1974 hebben meer dan 20 miljoen mensen het museum bezocht (zie: Römisch-Germanisches Museum in Keulen, DE). Te zien is het archeologische erfgoed van de stad en haar omgeving. Het herontwerp heeft ook tot doel meer ruimte te geven aan de presentatie van de tentoonstellingen.



Sinds 30 december 2018 is het Römisch-Germanisches Museum gesloten en vanaf het voorjaar 2019 zullen de meest kenmerkende stukken een voorlopig onderkomen vinden in het Belgisches Haus, Cäcilienstraße 46, vlakbij de Neumarkt.

29 januari 2019

Zijde, specerijen en zilver - luxehandel in Palmyra

Wie toevallig op 20 februari a.s. in Los Angeles vertoeft kan mooi de lezing bijwonen over de handel in luxeartikelen die in het oude Palmyra voor rijkdom en faam zorgde. Die wordt aangeboden onder de titel: Silk, Spices, and Silver: Palmyra and the Ancient Luxury Trade.


Vanuit deze woestijnstad werd er druk handel gedreven tot in de meest afgelegen hoeken van China zelfs. In de eerste eeuwen van onze jaartelling brachten eindeloze karavanen enorme hoeveelheden zijde, parels, edelstenen en andere kostbare goederen vanuit het oosten naar de gulzige markten in het westen.

De archeologe Katia Schörle spreekt hierover in detail in Auditorium van de Getty Villa in Malibu. Aanvang is om 19u30. Zoals altijd is de toegang gratis, maar de tickets moeten wel van te voren besteld worden. Click hiervoor op deze link.

En wie dan toch in de buurt is, kan van de gelegenheid gebruik maken om gelijk de tentoonstelling Palmyra: Loss and Remembrance te bezoeken. Die loopt trouwens nog tot 27 mei 2019.

24 december 2018

De Steen van Rosette

Leuk, een close-up van de Steen van Rosette die je zelf kunt manipuleren.

Deze grijs en roze granodiorite stela uit 196 v.C. is 112 cm lang, 76 cm breed en 28 cm dik. Maar het gaat natuurlijk om de inscriptie, nl. een decreet betreffende Ptolemeus V dat in drie verschillende talen weergegeven wordt: hiëroglief (14 regels), demotisch (32 regels) en Grieks (54 regels). 

Met dit decreet wordt de koninklijke cultus van de 13-jarige Ptolemeus V bevestigd ter gelegenheid van de eerste verjaardag van zijn kroning.



De Steen van Rosette is te zien in het British Museum in Londen.

30 november 2018

De onderwereld, het leven na de dood


Onder deze vrij vertaalde titel van “Underworld: Imagining the Afterlife” loopt er momenteel een tentoonstelling in de Getty Villa in Malibu, California.



De hamvraag is: Wat geloofden de oude Grieken dat er zou gebeuren nadat ze stierven?

Georganiseerd rond een monumentale grafurn die door het Nationaal Archeologisch Museum in Napels in bruikleen is gegeven voor conservatie in de Getty Villa, verkent deze tentoonstelling afbeeldingen van de Onderwereld zoals die te vinden is in de kunst van Griekenland en Zuid-Italië (Groot-Griekenland).

De tentoongestelde werken benadrukken de wens om ook na de dood een goed bestaan te leiden en de manieren waarop de mens een gelukkiger leven in het hiernamaals kon bereiken.

Underworld: Imagining the Afterlife loopt nog tot en met 18 maart 2019

25 oktober 2018

Een kijkje in het Bardo Museum in Tunis

Na de veelbelovende stukken die in 2015 tijdens de tentoonstelling over Carthago in het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden (Nederland) te zien waren, lagen mijn verwachtingen voor het Bardo Museum in Tunis uiteraard zeer hoog.


Gezien de spanningen in Tunesië moest ik me wel aansluiten bij een georganiseerde toer en hier kreeg ik maar één uur om alles te zien! De aandacht van de gidsen en dus van de toeristen is daar vooral gericht op de vele mozaïeken afkomstig uit de rijke Romeinse villa’s die voornamelijk geconcentreerd waren in en rond Carthago.

Ikzelf wilde dan de uitzonderlijke collectie Punische kunst zien en dat bleek een stuk moeilijker te zijn. De zaal met de tophets (grafsteles) lag op de eerste verdieping die maar schaars verlicht was. Bovendien was er een enorme weerschijn op het glas de vitrines (een algemeen euvel in het hele museum), waardoor het bijna onmogelijk was om een behoorlijke foto te nemen. Voor de sarcofagen moest ik in de kelder zijn maar daar aangekomen bleek uitgerekend die zaal gesloten te zijn. Bovendien waren de bordjes met uitleg niet altijd te vinden en de hele layout van het museum was op zijn minst gezegd, verwarrend.


Uitgaande van de ruime keuze aan voorwerpen die in Leiden te zien waren ben ik hier echt niet aan mijn trekken gekomen! Vreselijk jammer zoiets natuurlijk. Ik heb dus maar een paar stukken herkend, zoals de godin met het hoofd van een leeuwin uit Tinissut (1ste eeuw n.C), en een groepje van drie kleinere bronzen waaronder een Sater (125-100 v.C.) en Eros (100 v.C.) afkomstig van een scheepswrak in Mahdia

Pronkstukken als het opvallende Punische kuras van verguld brons uit Ksour as-Saf (3rde-2de eeuw v.C.) of de dronken Heracles in brons uit Thibar (2de eeuw n.C.) of enige van de grote glazen asurnen heb ik dus moeten missen.

[Klik hier om alle foto's van het Bardo museum te bekijken]

27 september 2018

Uitgelicht: parfumflesjes voor soldaten?

Parfum is en was in mijn ogen een luxe waar de vrouwen van weten te genieten, maar blijkbaar waren de mannen in de oudheid ook zeer ijdel.

In verschillende musea ben ik eerder een aantal mooi beschilderde terracotta vaasjes tegengekomen die er uit zien als een krijger met zijn helm op het hoofd met bovenop een schenktuitje. Leuke, sprekende gezichten zijn dit die meteen de aandacht trekken. Maar wat niet meteen opvalt is dat dit parfumflesjes zijn. Nee, maar!

Zo vinden we in het KMKG (Jubelparkmuseum) in Brussel bv een exemplaar dat in Oost-Griekenland gevonden is en gedateerd wordt op 580-550 v.C. en een faience versie die de naam draagt van Farao Amasis en uit 560-540 v.C. dateert.

Een ander dergelijk parfumflesje uit 600-590 v.C. is te vinden in het Museum van Cerveteri, Italië.

Ongetwijfeld zijn er nog veel meer van dergelijke parfumflesjes waar we tijdens een snel museumbezoek overheen kijken. Het loont dus de moeite om ook naar de kleinere voorwerpen te kijken en daar wat meer tijd voor uit te trekken!