29 november 2016

Van Bamian tot Palmyra, ons universeel patrimonium

De verwoesting van de reuzenbeelden van Boeddha in Bamian in 2001 werd gevolgd door een golf van verwoesting doorheen het Midden-Oosten. Zo zijn verschillende culturele erfstukken ten offer gevallen aan het oorlogsgeweld in Irak en in Syrië, zoals bv. de bijzondere resten van het paleis van Koning Sargon in Khorsabad, de Moskee van de Omajjaden in Damascus, de Krak des Chevaliers en de schitterende stad Palmyra.


Dankzij een samenwerking van het Louvre Museum met het RMN-Grand Palais in Parijs is een tentoonstelling tot stand gekomen die aan de hand van 3D-beelden elk van deze sites weer tot leven tracht te brengen. Hiervoor werd gebruik gemaakt van oude opnames, schilderijen en foto’s afkomstig uit verschillende Franse musea waaronder het Louvre, maar ook van meer recentere drone opnames.


De resulterende beelden zijn in het Grand Palais in Parijs te zien van 14 december 2016 t/m 9 januari 2017. Het wordt een reis terug in de tijd maar ook een (virtuele) reis naar wat er spijtig genoeg niet meer is.

2 november 2016

Syria: A Living History

Dit is de titel van een tentoonstelling die momenteel in  het Aga Khan Museum in Toronto, Canada, loopt en nog tot 26 februari 2017 te zien is.


De bedoeling is om het rijke verleden van Syrië onder de aandacht van het grote publiek te brengen. De vele kunstwerken die hier zijn samengebracht tonen de grote culturele diversiteit van dit land, dat door de eeuwen heen een belangrijke historische rol speelde. Ondanks de vele tegenslagen en oorlogen heeft deze beschaving zich steeds kunnen handhaven.

Strategisch gelegen aan de oostkust van de Middellandse Zee hebben grote wereldbeschavingen hier in Syrië duizenden jarenlang een belangrijke rol gespeeld. De sporen hiervan komen duidelijk tot uiting in hun rijke cultuur, maar ook in alle vormen van kunst en  literatuur.

Dank zij deze tentoonstelling kan de bezoeker zich een ruimer beeld vormen van Syrië’s verleden en heden, en misschien zelfs een hoopvolle kijk op de toekomst.

13 oktober 2016

Theorie van Cicero (106 v JC - 43 v JC)

We zullen er maar om lachen want dat is blijkbaar de bedoeling van dit pps’je dat onlangs de ronde deed op het internet en misschien niet alleen bij mij is binnen gerold. Ik heb wel even de datum aangepast want op het oorspronkelijke bericht staat de lezen dat de brave man in 43 na Christus overleed, m.a.w. dat hij bijna 150 jaar oud geworden zou zijn!

1.         De arme                       Werkt
2.         De rijke                        Buit 1 uit
3.         De militair                    Verdedigt 1 en 2
4.         De belastingplichtige    Betaalt voor alle drie
5.         De vagebond                Rust voor de vier vorigen
6.         De dronkaard               Drinkt voor alle vijf
7.         De bankier                    Zet alle zes af
8.         De advocaat                 Bedriegt alle zeven
9.         De geneesheer             Brengt alle acht om
10.       De doodgraver             Begraaft alle negen
11.       De politicus                  Leeft op kosten van alle tien.

20 september 2016

Uitgelicht: Akroterion

Een akroterion is een versiersel dat de Grieken gebruikten om bij voorbeeld de top en de hoeken van een tempelfronton te verrijken. Juist omdat ze op zulke kwetsbare plekken stonden is het altijd weer opwindend om er eentje tegen te komen.

Akroteria bestaan in verschillende vormen voor maar stellen meestal gestileerde palmetten voor of ingewikkelde bladvormen waar een variatie van motieven aan toegevoegd kunnen worden.

Een heel kleurrijk voorbeeld zijn de akroteria die de Tombe van de Palmetten versieren die vlakbij Mieza in Noord-Griekenland is gevonden en waar nog heel duidelijk sporen van hun oorspronkelijk kleuren op te zien zijn.



En ander zeer verfijnd voorbeeld is dit enorme akroterion dat – weliswaar gerestaureerd – in the Acropolis Museum van Athene staat te pronken en ooit op het Parthenon stond.


Toch altijd wel de moeite om op de details te letten toch?

12 augustus 2016

Scythische schatten in het Acropolis Museum, Athene

Griekenland en Rusland zijn een culturele samenwerking gestart en als tastbaar bewijs zijn er in het Acropolis Museum drie speciale voorwerpen uit de Hermitage in St Petersburg naar Athene overgebracht. In de loop van het jaar zullen er nog meer voorwerpen volgen. In ruil leent Griekenland een marmeren Kore uit de 7de eeuw v.C. uit, afkomstig uit de collectie van het Acropolis Museum.


Het is de bedoeling dat hiermee oude banden, politieke, religieuze, historische zowel als culturele weer worden aangehaald. Hoe dan ook, objecten uit het koninklijk Scythisch graf van Kul-Oba in de Krim zullen in Athene te zien zijn. Het betreft twee vazen en een juweel uit de 4de eeuw v.C. ooit gemaakt door Griekse kolonisten die nauwe banden met de nomade-Scythen onderhielden. Volgens de Hermitage behoren deze voorwerpen tot de trots van het museum


De betreffende stukken zullen te zien zijn op het gelijkvloers van het Acropolis Museum tot en met 2 oktober 2016.

26 juli 2016

De gouden eeuw van Koning Midas

Iedereen kent intussen wel het verhaal van Koning Midas die zijn wens in vervulling zag gaan dat alles wat hij aanraakte in goud veranderde.

Zijn wens werkte echte zo goed dat zijn paard, zijn bed en zelfs zijn eten prompt in goud veranderd werd zodra hij het aanraakte. Gelukkig had de sater Silenus begrip voor zijn ellende en vertelde de koning dat hij zich moest gaan wassen in de Pactolus rivier. Daarmee werd alles weer normaal, alleen vinden de gelukzoekers nu nog steeds stukjes goud in het snelstromende water.

Koning Midas regeerde over Frygië in de 8ste eeuw voor Christus en in zijn tumulus graf in Gordion heeft men ontelbare kostbare voorwerpen gevonden die nu over verschillende musea verspreid zijn: Gordion, Ankara, Istanbul en zelfs Antalya.

Een rijke selectie uit deze verzameling is momenteel te zien in het Penn Museum in Philadelphia. Zowel ivoren meubelpanelen uit de 8ste eeuw v.C. uit Irak als gouden juwelen uit de Caucasus (5de eeuw v.C.) bewijzen hoe uitgebreid het contact van Frygië was met haar buurlanden. Van eigen bodem zijn er juwelen, beelden, potten en pannen te zien, maar ook het oudst bekende mozaïek dat ooit gemaakt werd.

De tentoonstelling “The Golden Age of King Midas” loopt van 13 februari tot 27 november 2016.

8 juli 2016

Uitbreiding van het Museum van Vergina

Naast het nieuwe museum van Vergina is nu ook het auditorium opgetrokken en is zojuist opengesteld voor het publiek. De ruimte zal voor verschillende doeleinden gebruikt worden, met onder andere de diensten en activiteiten van het museum zelf, inclusief educatieve programma’s, aanvullende expositie ruimtes en evenementen.


Het is de bedoeling dat het Museum van Vergina hiermee niet alleen lokaal maar ook op Europees en internationaal niveau in aanzien zal stijgen.

14 mei 2016

Pergamon in het Metropolitan Museum in New-York

Wie de komende weken naar New-York gaat om er onder andere een bezoek te brengen aan het Metropolitan Museum, wordt beloond met een speciale tentoonstelling over Pergamon.


Dit is een unieke gelegenheid om een rijke verzameling van 264 kunstwerken uit de hellenistische tijd verenigd te zien, afkomstig uit verschillende musea wereldwijd. Uiteraard heeft het Pergamon Museum in Berlijn hieraan zijn medewerking verleend met een derde van de totale verzameling, maar ook musea elders in Duitsland, in Griekenland, Italië, Oostenrijk, Frankrijk, Denemarken, Marokko, Tunesië en de Verenigde Staten.

De verzameling bestaat uit marmeren en bronzen beelden, terracotta figuurtjes, gouden juwelen en bewerkte camee’s, bijzondere munten en een collectie glaswerk.

Het is bekend dat Pergamon, het moderne Bergama, zijn hoogtepunt bereikte onder het bewind van de Attaliden Dynastie die ruim honderd jaar over grote delen van Klein-Azië regeerde, tot het Rijk van Pergamon bij Rome gevoegd werd in 133 BC.

De tentoonstelling loopt nog tot 17 juli 2016.

24 april 2016

De geschiedenis van Sicilië in het British Museum

De tentoonstelling “Sicily culture and conquest” is een unieke gelegenheid om meer te weten te komen over Sicilië, een eiland dat eeuwenlang op het kruispunt van veel beschavingen ligt.



In de oudheid was een aanleghaven en zeker een kolonie een grote troef in het handelsverkeer in en rond de Middellandse Zee. Sicilië is bovendien het grootste eiland in de Mare Nostrum, waar de eeuwen door om gevochten werd. 

Eerst waren het de Griekse kolonisten die zich hier vestigden, maar al gauw kwamen de Carthagenen opdagen die maar op een boogschut afstand, in het huidige Tunesië, woonden en de vruchtbare grond wilden uitbuiten. Met de opkomst van Rome kwam het onvermijdelijk tot een confrontatie met Carthago die in drie Punische Oorlogen uitgevochten werd en uiteindelijk door de Romeinen gewonnen werd. Natuurlijk namen de Byzantijnen de scepter over.

Met de opkomst van Islam landden de Arabieren op het eiland en plantten hier de eerste citroen- en sinaasappelbomen. De Noormannen uit Frankrijk rukten op hun beurt op en bouwden hier hun kathedralen met de schitterende mozaïeken zoals die in Monreale en Palermo die wel in alle reisgidsen pronken. De Spanjaarden, t.t.z. Aragon heerste ook een tijd over het eiland en zij pakten uit met wat later beroemd zou worden als de Siciliaanse Barok.

Hierna volgden dan nog heersers uit het Huis van Savoy, de Oostenrijkse Habsburgers en de Spaanse Bourbons tot het eiland uiteindelijk onder Garibaldi bij het inmiddels eengeworden Italië werd ingelijfd.

Al die bezettingen en overheersingen hebben uiteraard hun sporen achtergelaten, niet alleen in de cultuur van de eilandbewoners maar ook in hun dagelijkse leef- en eetgewoontes.

Deze tentoonstelling die tot 14 augustus 2016 loopt, is zeker een aanrader voor wie toch iets meer wil weten over dit overigens fascinerende eiland. 

6 april 2016

Uitgelicht: De Palmyrese schone

De afbeelding van de knappe koningin Zenobia is bekend genoeg, en als je zo door de verschillende musea loopt lijkt het wel of zij overal staat. Dat is dus niet zo, al zijn het meestal wel dames van rang en stand natuurlijk die in soortgelijke gewaden gehuld zijn, want arme mensen hadden geen geld om een beeltenis van zichzelf en hun dierbaren op hun graf te zetten.

In Syrië zien we zulke beelden dus wel, bv in het nu beschadigde Museum van Palmyra, de dame alleen of met haar echtgenoot of samen met andere familieleden. 

  

Aangezien Syrië eeuwenlang deel uitmaakte van het Ottomaanse Rijk is het dus niet te verwonderen dat we ook Palmyrese schonen in het Archeologisch Museum van Istanbul tegenkomen.




Dichterbij huis staan er een paar voorname voorbeelden in het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden 
     
en ook in het Römisch-Germanisches Museum in Keulen staat er minstens eentje. 

Er zijn vast nog andere Palmyrese schonen te bewonderen, en als je er eentje gezien hebt, herken je ze in één oogopslag. Blijven kijken dus!